Türkiye'de kimyasalların güvenli yönetimi, temel olarak KKDİK Yönetmeliği (Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması) ile SEA / CLP Yönetmeliği (Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması) çerçevesinde düzenlenir. Bu mevzuat kapsamında, belirli zararlılık kriterlerini karşılayan madde ve karışımları piyasaya arz eden firmaların, ürüne ait Güvenlik Bilgi Formu (GBF) hazırlaması ve tedarik zincirindeki alıcılara sunması beklenir. Uluslararası literatürde bu belge MSDS ya da SDS olarak da anılır.
MSDS Belgesi Ne Zaman Zorunlu Olur?
Zorunluluk her ürün için otomatik değildir; ürünün zararlılık sınıflandırmasına bağlıdır. Genel olarak aşağıdaki durumlarda GBF hazırlama yükümlülüğü doğar:
- Madde veya karışım, ilgili mevzuata göre zararlı olarak sınıflandırılmışsa (örneğin yanıcı, aşındırıcı, tahriş edici, toksik veya çevreye zararlı özellikler taşıyorsa).
- Ürün, kalıcı, biyobirikimli ve toksik (PBT) ya da benzeri özel endişe verici özelliklere sahipse.
- Karışım zararlı sınıflandırma taşımasa bile, içeriğinde belirli eşik değerlerin üzerinde zararlı bileşen bulunması gibi hallerde talep üzerine GBF sunulması gerekebilir.
Ürününüzün tam olarak hangi sınıfa girdiği ve GBF'nin zorunlu olup olmadığı, formülasyona ve güncel mevzuata göre değişebilir. Bu değerlendirmenin doğru yapılması için mutlaka sertifikalı bir uzmana danışmanız önerilir.
Sorumluluk Kimin Üzerinde?
Güvenlik Bilgi Formu hazırlama ve tedarik yükümlülüğü, ürünü piyasaya süren tarafa aittir. Uygulamada bu sorumluluk genellikle şu aktörler arasında paylaşılır:
| Aktör | Temel Sorumluluk |
|---|---|
| Üretici / İmalatçı | Ürünü sınıflandırmak ve GBF'yi hazırlayıp güncel tutmak. |
| İthalatçı | Yurt dışından getirdiği ürünü ulusal mevzuata uygun GBF ile piyasaya sunmak. |
| Dağıtıcı / Tedarikçi | Alıcıya güncel ve Türkçe GBF'yi eksiksiz iletmek. |
GBF'nin Türkçe olması, mevzuatta öngörülen bölüm yapısına uygun düzenlenmesi ve ürün ya da mevzuat değiştiğinde güncellenmesi beklenir. Ayrıca formun, ilgili yetkinliğe sahip kişiler tarafından hazırlanması gerektiği unutulmamalıdır.
Zorunluluğa Uymamanın Sonuçları
GBF yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, yalnızca idari bir eksiklik değil, aynı zamanda çalışan ve çevre güvenliği açısından da bir risktir. İlgili mevzuat kapsamında denetim ve yaptırım süreçleri işletilebilir. Uygulanabilecek işlemlerin ve idari yaptırımların kapsamı ürüne, ihlalin niteliğine ve güncel düzenlemelere göre değişkenlik gösterdiğinden, kesin ceza ya da rakam beklentisi yerine güncel mevzuatı ve yetkili bir uzmanın görüşünü esas almanız daha doğru olur.
MSDS Belgenizi Hızlıca Hazırlatın
Ürününüzün GBF zorunluluğu kapsamında olup olmadığından emin değilseniz, süreci sizin adınıza kolaylaştırıyoruz. Ürün ve içerik bilgilerinizin fotoğrafını yükleyin; sertifikalı uzmanlarımız ürününüzü mevzuata göre inceleyip değerlendirsin. Hazırlanan Güvenlik Bilgi Formunuza dilediğiniz zaman panelinizden erişebilir, güncel ve mevzuata uygun belgenizi güvenle kullanabilirsiniz.