Kimyasal madde ve karışım üreten, ithal eden veya piyasaya arz eden firmalar için Güvenlik Bilgi Formu (GBF), yani halk arasında bilinen adıyla MSDS/SDS belgesi, yasal bir zorunluluktur. Ancak bu belgenin hangi mevzuata göre hazırlanacağı konusu 2024 yılıyla birlikte netleşti ve tek bir çatı altında toplandı. Piyasada hâlâ eski düzenlemeye atıf yapan içeriklerle karşılaşmak mümkün; bu nedenle güncel durumu doğru anlamak, uyumsuzluk kaynaklı idari yaptırım riskinden kaçınmak açısından kritik önem taşıyor.
1 Ocak 2024: Neler Değişti?
Uzun yıllar boyunca GBF'ler, Aralık 2014 tarihli ve 29204 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Zararlı Maddeler ve Karışımlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formları Hakkında Yönetmelik" esas alınarak düzenleniyordu. Bu yönetmelik 1 Ocak 2024 tarihinde yürürlükten kalktı.
Bu tarihten itibaren Türkiye'de hazırlanan tüm yeni Güvenlik Bilgi Formları, yalnızca Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması (KKDİK) Yönetmeliği'nin Ek-2 hükümlerine göre hazırlanmak zorundadır. Yani GBF hazırlama süreci, ayrı bir yönetmelik yerine artık doğrudan KKDİK çatısı altında yürütülmektedir. İçerik başlıklarının 16 bölümlük yapısı büyük ölçüde korunmakla birlikte, dayanak mevzuatın değişmesi belgenin biçim ve içerik gereklilikleri açısından önem taşır.
Eski GBF'ler Geçersiz mi Oldu?
Bu, firmaların en çok merak ettiği konu. Cevap net: Daha önce 29204 sayılı yönetmeliğe göre usulüne uygun hazırlanmış ve güncelleme gerektirmeyen GBF'lerin geçerliliği devam etmektedir. Yani elinizdeki her belgeyi bir gecede çöpe atmanız gerekmiyor.
Ancak bir GBF'nin güncellenmesini gerektiren bir durum ortaya çıktığında, güncelleme artık zorunlu olarak KKDİK Ek-2'ye göre yapılır. Güncelleme gerektiren tipik durumlar şunlardır:
- Karışımın bileşiminde veya konsantrasyonlarında değişiklik olması
- Zararlılık sınıflandırmasının değişmesi
- Yeni bilimsel veya teknik bilgilerin ortaya çıkması
- Maruz kalma senaryolarının veya risk yönetim önlemlerinin güncellenmesi
Eski ve Yeni Düzenlemenin Karşılaştırması
| Kriter | 1 Ocak 2024 Öncesi | 1 Ocak 2024 Sonrası |
|---|---|---|
| Dayanak mevzuat | 29204 sayılı GBF Yönetmeliği | KKDİK Yönetmeliği Ek-2 |
| Yeni belge hazırlama | Eski yönetmeliğe göre | Yalnızca KKDİK Ek-2'ye göre |
| Mevcut geçerli belgeler | Geçerli | Güncelleme gerekmedikçe geçerli |
| Hazırlama yetkisi | Sertifikalı hazırlayıcı | Sertifikalı KDU / GBF hazırlayıcısı |
GBF'yi Kimler Hazırlayabilir?
Güvenlik Bilgi Formu, herkesin hazırlayabileceği bir belge değildir. GBF hazırlama yetkisi, sertifikalı Kimyasal Değerlendirme Uzmanı (KDU) veya sertifikalı GBF hazırlayıcısı olan kişilere aittir. Bu uzmanlık gerekliliği, belgedeki sınıflandırma, etiketleme ve güvenlik önerilerinin bilimsel ve hukuki açıdan doğru olmasını güvence altına almak içindir.
Firmanızın kendi bünyesinde bu sertifikaya sahip bir uzman yoksa, süreci yetkili bir hizmet sağlayıcıyla yürütmek en güvenli yoldur. Belgenizin güncel KKDİK Ek-2 gerekliliklerini karşılayıp karşılamadığı konusunda tereddüt yaşıyorsanız, mutlaka bir Kimyasal Değerlendirme Uzmanına danışmanız önerilir; böylece ilgili mevzuata uyumsuzluktan doğabilecek idari yaptırım riskini en aza indirirsiniz.
MSDS Belgenizi Hızlıca Hazırlatın
Güncel KKDİK mevzuatına uygun bir GBF'ye ihtiyacınız varsa, süreci sizin için pratik hale getiriyoruz. Ürününüzün etiketini veya mevcut belgesini fotoğraf olarak yükleyin, sertifikalı uzmanlarımız bilgileri KKDİK Ek-2 hükümlerine göre inceleyip değerlendirsin. Hazırlanan belgeniz doğrudan panelinizde erişebileceğiniz şekilde teslim edilir. Böylece hem zamandan tasarruf edersiniz hem de belgenizin güncel mevzuata uyumundan emin olursunuz.